العلامة المجلسي (مترجم :كمره اى)

16

بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى)

ملكوتى كه ببرگزيده‌هايش نموده ، و بخليل خود وانموده و فرموده : « و همچنين نموديم بابراهيم ملكوت آسمانها و زمين را تا باشد از موقنان ، 75 - الانعام » چگونه حاملان عرش خدا را بردارند با اينكه او دلشان را زنده كرده و بمعرفتش آنها را رهبرى نموده . توضيح : جاثليق لقب رئيس نصارى بوده در بلاد اسلام و در شهر بغداد فيروزآبادى گفته است « تا از جا بدر نشوند » يعنى نخواست كه نابود و باطل شوند ، و يا آنها را نگهداشت از اين كه نابود شوند ، و اين دليل است كه بقاء ممكن نياز دارد به مؤثر . . . « به من بگو از قول او » شايد توهّم منافات كرده از دو راه : 1 - حاملان عرش هشتند و تو گوئى خدا تنها حامل آنست . 2 - چون آن هشت عرش خدا را بردارند و او را هم برداشته‌اند زيرا او بر عرش است و گفتى او است حامل هر چه جز خود . « خدا آن را از چهار نور آفريده » افهام در معنى اين انوار كه از رازهاى پيچيده‌اند سرگردانند و چند توجيه كرده‌اند : 1 - مقصود جواهر قدسيه عقليه‌اند كه وسائط فيض خدايند ، و رنگهاشان كنايه از سبب اختلافهاى رباعى اين جهانست كه محسوس است چون عناصر ، اخلاط و اجناس جانداران يعنى انسان ، بهائم ، درنده‌ها و طيور و مراتب وجود انسان كه طبع ، نفس حساس ، نفس متخيّله و عقل است ، اجناس مولدات كه معدن ، گياه حيوان و انسانست . 2 - اين انوار براى بيان قرب و بعد از نور الانوار است ، نور سپيد نزديكتر است ، نور سبز دور تر كه گويا تيرگى دارد و سرخ ميانه است و ميان هر دو نورى از اين چهار نورهاى ديگر است چون رنگ صبح و شفق كه اختلافشان براى نزديكى و دورى بخورشيد است . 3 - انوار رمز صفات خدا است ، سبز قدرت اوست بر آفرينش و فيض بخشى ارواح كه چشمه‌هاى زندگى و منابع سبزيند و سرخ خشم و قهر او است به عذاب و نابود